Τετάρτη, 27 Απριλίου 2016

ΠΛΑΓΙΑ ΜΕΣΑ ΑΝΤΙ ΕΥΘΥΤΗΤΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ, ΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ , ΤΗΣ ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΡΟΠΑΡΙΟΥ ΤΗΣ

 Οι  χρονογράφοι διηγούνται ότι ο  Θεόφιλος, Αυτοκράτορας του Βυζαντίου από το 829 έως το 842 μ.Χ, επέλεξε την σύζυγό του, μέσα από μία εκδήλωση στην οποία προσκλήθηκαν οι ωραιότερες και επιφανέστερες υποψήφιες νύφες.
  Ο Θεόφιλος εμφανίστηκε στην αίθουσα κρατώντας ένα χρυσό μήλο. Την προσοχή του τράβηξε η Εικασία (ή Κασσιανή). Την πλησίασε, στάθηκε ενώπιόν της, αλλά, πριν της χαρίσει το χρυσό μήλο, θέλησε να την δοκιμάσει (ή και να την πειράξει) λέγοντας ότι "από την γυναίκα έρευσαν όλα τα κακά" ("ως άρα δια γυναικός ερρύη τα φαύλα" ), υπονοώντας την Εύα. Η Εικασία δεν άντεξε στον πειρασμό και απάντησε "αλλά και από την γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα" ("αλλά και δια γυναικός πηγάζει τα κρείτονα") αναφερόμενη στην Παναγία.
  Αλλά ο Θεόφιλος δεν ήταν έτοιμος να δεχθεί την ευθύτητα και το πνεύμα της Εικασίας. Η απάντηση τον έκανε να αλλάξει γνώμη, την προσπέρασε, προχώρησε λίγα βήματα και έδωσε το μήλο στην Θεοδώρα που δεν μιλούσε και του φάνηκε πιο σεμνή και ευλαβής.
  Η επιλογή του Αυτοκράτορα καθόρισε τον ρου της ιστορίας.
 Η Εικασία αποσύρθηκε σε μοναστήρι όπου έζησε το υπόλοιπο του βίου της και ασχολήθηκε με προσευχή και συγγραφές. Σε εκείνη αποδίδεται το περίφημο τροπάριο "η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή" που ψάλλεται την Μεγάλη Τρίτη. 
  Η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα ποτέ δεν ήλθε σε ευθεία σύγκρουση με τον Θεόφιλο,  αλλά  δεν δίστασε εν αγνοία του να αγοράσει πλοίο προκειμένου να διενεργεί κρυφά από εκείνον αφορολόγητο εμπόριο. Πολύ περισσότερο λάτρευε κρυφά τις εικόνες, ενώ ο Θεόφιλος ήταν εικονομάχος. Στο τέλος, ενώ του είχε υποσχεθεί ότι δεν πρόκειται να επαναφέρει τις εικόνες, ένα έτος μετά τον θάνατό του, τον Μάρτιο 843, ως αυτοκράτειρα - Αντιβασίλισσα συγκάλεσε σύνοδο στο παλάτι, η οποία επικύρωσε την αποκατάσταση των εικόνων. 
  Για την προσφορά της στην αναστύλωση  των εικόνων η Θεοδώρα κηρύχθηκε Αγία από την Εκκλησία.
    Όσον αφορά τον Θεόφιλο, ο οποίος ήταν ένας σπουδαίος, έντιμος και δίκαιος Αυτοκράτορας, ουδείς γνωρίζει με ασφάλεια εάν αναθεώρησε τις απόψεις του για το φαίνεσθαι και το είναι , εάν επιχείρησε να καθορίσει εκ νέου τις έννοιες της σεμνότητας, της ειλικρίνειας και της υποκρισίας και τελικά εάν άλλαξε γνώμη όσον αφορά την επιλογή του.
     Η παράδοση λέει ότι ο Θεόφιλος κάποια στιγμή επεδίωξε να ξανασυναντήσει την Εικασία αλλά απέτυχε. Κάποιοι λένε ότι αντί της Εικασίας που πρόλαβε να φύγει πριν έλθει εκείνος, βρήκε μόνο το χειρόγραφο του τροπαρίου ελλιπές και τότε προσέθεσε τον τελευταίο στίχο.
   " Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή, την σην αισθομένην θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη , μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει, Οίμαι! λέγουσα ότι νυξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος έρως της αμαρτίας. Δέξαι μου τα πηγάς των δακρύων...  ......Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος."
    

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου